fbpx
Skip links

หลักสูตร สาระสำคัญของการเจริญสติ – หลักสูตรเบื้องต้น

ช่วงที่ 4: การมีสติและความรู้สึกของเรา

ฝึกต่อไป

การบันทึกเสียงการสอนครั้งที่สี่

หลักสูตร สาระสำคัญของการเจริญสติ – หลักสูตรเบื้องต้น

ช่วงที่ 4: การมีสติและความรู้สึกของเรา

บทเรียนโดย: Master Niels – 8 สิงหาคม 2563

หัวข้อที่การสอนในครั้งที่สี่:

ความรู้สึกคืออะไร?

ความรู้สึกของท่านคือความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับร่างกายหรือการรับรู้ที่เกิดจากสัญญาณที่ท่านได้รับด้วยประสาทรับความรู้สึก(ประสาทสัมผัส)ของท่าน

เรามีประสาทสัมผัส(อายตนะ)กี่อย่าง?

เรามีประสาทสัมผัสทั้ง 6 ได้แก่ ตา จมูก ลิ้น หู ผิวหนังและหัวใจ และเราสัมผัสโลกภายนอกโดยผ่านประตูทั้งหกนี้

ด้วยดวงตาเรารับรู้ถึงแสง (รังสีแม่เหล็กไฟฟ้า)

ด้วยจมูกเรารับรู้โมเลกุล (กลิ่น)

ด้วยลิ้นเรารับรู้โมเลกุลหรือไอออนของรสชาติ (อะตอมที่มีประจุไฟฟ้าหรือโมเลกุล)

ด้วยหูเรารับรู้คลื่นเสียง

ด้วยผิวหนังกล้ามเนื้อกระดูกข้อต่อและหลอดเลือดของเราเราจึงรับรู้ถึงวัตถุที่เราสัมผัสซึ่งประกอบด้วยโมเลกุล ด้วยโครงสร้าง ความเร็วของโมเลกุลที่เคลื่อนที่และการมีปฏิสัมพันธ์กับร่างกายของเราสิ่งเหล่านี้ทำให้ความรู้สึกที่ได้รับแตกต่างกันไปไม่ว่าจะเป็นอุณหภูมิ ความชื้น ความกดอากาศ ความเจ็บปวด การสั่นสะเทือน ตำแหน่งของข้อต่อของเราเป็นต้น

ด้วยหัวใจของเรา เรารับรู้ถึงคลื่นบางอย่างเช่น แรงกระตุ้นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากสภาพแวดล้อมที่นำไปสู่อารมณ์และความรู้สึกบางอย่าง ระยะทางแทบจะไม่มีบทบาทในเรื่องนี้ (วิทยาศาสตร์ค่อนข้างช้าในการพบว่าหัวใจเป็นอวัยวะหนึ่งที่เกี่ยวกับข้องกับความรู้สึกและการรับรู้รวมทั้งอย่างอื่นอีกมากมายที่จะต้องค้นหาต่อไป)

ตอนนี้ท่านเห็นความเหนือจริงต่อสิ่งที่เราเชื่อว่าจริงอย่างไรบ้าง? ทุกสิ่งที่เราพบประกอบด้วยโมเลกุลของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและคลื่นเหล่านี้คือสิ่งที่เราใช้เพื่อแปลความรู้สึกของเราออกมา จะเกิดอะไรขึ้นถ้าประสาทสัมผัสทั้งหมดของเราหยุดทำงาน ลองจินตนาการว่าหากท่านมองไม่เห็น ไม่ได้ยิน ไม่ได้ได้กลิ่น และไม่รู้สึกอีกต่อไป การรับรู้ของตัวท่านเองและโลกจะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง แล้วเราจะมีอะไรเหลือ

คำถามเหล่านี้เป็นคำถามที่น่าสนใจและท่านสามารถถกเถียงถึงมันได้เป็นชั่วโมงๆ อย่างไรก็ตามวิธีที่ดีที่สุดในการจะเข้าให้ถึงประสาทสัมผัสและความรู้สึกของเราก็คือการใช้สติ

เทคนิคที่เราปฏิบัติ

1 การฟังที่มีสติ – ประสาทสัมผัสที่หนึ่ง

1.1 – ให้ความสนใจกับหูของท่าน;
1.2 – ตระหนักรู้ถึงเสียงที่ท่านได้ยิน;
1.3 – รวมสติขณะฟัง: อยู่กับ B3 และสังเกตเสียงที่ท่านได้ยิน;
1.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
1.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

2 การรับกลิ่นอย่างมีสติ– ประสาทสัมผัสที่สอง

2.1 – ให้ความสนใจกับจมูกของท่าน;
2.2 – ตระหนักรู้ถึงกลิ่นที่ท่านได้รับ;
2.3 – ใช้การเจริญสติขณะรับกลิ่น: อยู่กับ B3 และสังเกตกลิ่นนั้นๆ;
2.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
2.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

3 การดูอย่างมีสติ– ประสาทสัมผัสที่สาม

3.1 – ให้ความสนใจกับดวงตาของท่าน;
3.2 – ตระหนักรู้ถึงสิ่งที่ท่านเห็น;
3.3 – ใช้การเจริญสติขณะมอง: อยู่กับ B3 และสังเกตการมองของท่าน;
3.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
3.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

4 การรับรสอย่างมีสติ- ประสาทสัมผัสที่สี่

4.1 – นำความสนใจของท่านไปที่ปากและลิ้น;
4.2 – ตระหนักรู้ถึงรสชาติที่ท่านลิ้ม;
4.3 – ใช้การเจริญสติขณะชิม: อยู่กับ B3 และสังเกตรสนิยมของท่าน;
4.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
4.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

5 การรับรู้สัมผัสอย่างมีสติ- ประสาทสัมผัสที่ห้า

5.1 – ให้ความสนใจกับผิว กล้ามเนื้อ และข้อต่อ;
5.2 – ตระหนักรู้ถึงวัตถุที่ท่านสัมผัส;
5.3 – ใช้การเจริญสติขณะรู้สึก: อยู่กับ B3 และสังเกตความรู้สึกของท่าน;
5.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
5.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

6 การรับรู้อารมณ์ความรู้สึกอย่างมีสติ-ประสาทสัมผัสที่หก

6.1 – นำความสนใจของท่านไปสู่หัวใจของท่าน (หากท่านมีปัญหาในการทำเช่นนี้ท่านสามารถทำความรู้สึกถึงหน้าอกและหลังส่วนบนก่อนแล้วจึงค่อยๆนำความสนใจของเข้าสู่ภายใน;
6.2 – ตระหนักรู้ถึงความรู้สึกและอารมณ์ ที่อาจเกิดขึ้นเนื่องจากคนอื่น หรือจากสภาพแวดล้อมในขณะนั้น;
6.3 – ใช้การเจริญสติขณะรับการสัมผัส: อยู่กับ B3 และสังเกตความรู้สึกและอารมณ์ที่อาจเกิดขึ้น เมื่อท่านนั่งสมาธิด้วยกันหรือเมื่อท่านอยู่ต่อหน้าคนอื่นท่านก็สามารถทำได้ ท่านสามารถรับรู้ได้ถึงการมีอยู่ของพวกเขา;
6.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
6.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

7 รับรู้ถึงการรับความรู้สึกและความรู้สึกที่เกิดขึ้นทั้งหมดอย่างมีสติ (ประสาทสัมผัสทั้งหมด)

7.1 – เปิดประตูสู่ประสาทสัมผัสทั้งหกของท่านและอยู่กับ B3;
7.2 – ไม่ต้องค้นหาความรู้สึกใด ๆ เป็นพิเศษ ให้สังเกตดูเท่านั้น;
7.3 – เมื่อท่านฟุ้งซ่านหรือเมื่อความสนใจของท่านเร่าร้อนไปสู่ความรู้สึกบางอย่างโดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งสำคัญคือต้องมีสมาธิมากขึ้นกับ B3;
7.4 – นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น;
7.5 – หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

จะฝึกที่บ้านได้อย่างไร

ไปที่หัวข้อถัดไปเพื่อค้นหาตารางการฝึกเจริญสติที่บ้านของท่าน

ตารางฝึกปฏิบัติที่บ้าน สัปดาห์ที่ 4

สัปดาห์ที่ 4

วันจันทร์

ผู้เริ่มต้น

ช่วงเช้า: 20 นาที (4 ประสาทสัมผัส)

เทคนิคการฝึกเจริญสติด้วยประสาทสัมผัส

ฟัง 5 นาทีดม 5 นาทีและชิม 5 นาทีและอีก5 นาทีดูอย่างมีสติ

 

ช่วงเย็น: 10 นาที (2 ประสาทสัมผัส)

เทคนิคการฝึกเจริญสติด้วยประสาทสัมผัส

รับความรู้สึก 5 นาที – (ความรู้สึกผ่านผิวหนัง), 5 นาทีในการรับความรู้สึกด้วยใจของท่านด้วยความมีสติ

 

ขั้นตอนการฝึกเจริญสติด้วยประสาทสัมผัส

1. ให้ความสนใจกับประสาทสัมผัสของท่าน

2. ตระหนักรู้ถึงความรู้สึกของประสาทสัมผัสนั้น

3. รับรู้ความสัมผัสนั้นอย่างมีสติ: อยู่กับ B3 และสังเกตถึงความรู้สึกที่ท่านรับรู้

4. นำความสนใจของท่านกลับไปที่ B3 เท่านั้น

5. หยุดการฝึกด้วยประสาทสัมผัสนั้นเพื่อเริ่มฝึกรับความรู้สึกจากประสาทสัมผัสถัดไป

นักปฏิบัติขั้นสูง

ช่วงเช้า: 1 ชั่วโมง (6 ประสาทสัมผัส)

เทคนิคการฝึกเจริญสติ

การฟัง 10 นาทีการรับกลิ่น10 นาทีการชิม 10 นาทีการมอง 10 นาทีการรับความรู้สึก 5 นาที – (สัมผัสทางผิวหนัง) และการสัมผัสด้วยหัวใจของท่านอย่างมีสติ 5 นาที

 

ตอนเย็น: อยู่กับ B3 และหลับไปพร้อมกับลมหายใจของท่าน

วันอังคาร

ทำเหมือนเดิม

วันพุธ

ทำเหมือนเดิม

วันพฤหัสบดี

ทำเหมือนเดิม

วันศุกร์

ทำเหมือนเดิม

วันเสาร์

หยุดพัก

วันอาทิตย์

หยุดพัก

พบกันสัปดาห์หน้าและรับรู้ความรู้สึกให้เร็วมากขึ้น!

เชื่อมการรับรู้ความรู้สึกและอารมณ์ของท่านเข้าด้วยกัน และสร้างความสมดุลให้เกิดมากขึ้น จับตามองการพัฒนาของตัวท่าน มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงสองสามสัปดาห์ที่ผ่านมาหรือไม่? ท่านมีความตระหนักรู้มากขึ้นหรือไม่? ท่านรู้สึกได้มากขึ้นไหม ท่านคิดน้อยลงหรือไม่

Master Niels และทีม IMI